İlk test: gerçekten yeni yerleşen misiniz?

GVK mükerrer 20/D, Türkiye'de yerleşik hâle gelen gerçek kişilere yönelik özel bir rejim kuruyor. Ancak düzenlemeden önceki üç takvim yılında Türkiye'de yerleşmiş olmamak ve maddede sayılan vergi bağlarının bulunmaması temel koşullar arasında.

Bu test yalnızca pasaport giriş-çıkışına bakılarak yapılmaz. Konut, aile, çalışma düzeni, önceki beyanlar ve Türkiye'de sürdürülen faaliyetler birlikte değerlendirilmelidir. Geçmişte Türkiye kaynaklı belirli kira veya sermaye geliri için dar mükellef olarak beyan verilmiş olması ise her durumda aynı sonucu doğurmaz.

Yurt dışı gelir ne demektir?

Paranın yabancı banka hesabına gelmesi, geliri otomatik olarak yurt dışı kaynaklı yapmaz. Hizmetin nerede icra edildiği, işverenin veya müşterinin konumu, taşınmazın bulunduğu yer ve yatırım aracının niteliği gibi ölçütler önemlidir.

Türkiye'de yürütülen bir faaliyetin bedelinin yabancı şirketten gelmesi ile yurt dışındaki bir varlıktan doğan pasif gelir aynı kategoride değildir. Her gelir kalemi ücret, serbest meslek, ticari kazanç, kâr payı, faiz veya kira olarak ayrı ayrı sınıflandırılmalıdır.

Yirmi yıllık dönemi belgeyle yönetin

İstisna uzun süreli olsa da koşulların ilk günden dosyalanması gerekir. Önceki ikamet kayıtları, yabancı vergi mukimlik belgeleri, sözleşmeler, banka ekstreleri ve gelirin kaynağını açıklayan belgeler kalıcı bir dijital dosyada tutulmalıdır.

İstisna kapsamındaki gelir yıllık beyannamede gösterilmeyebilir; buna karşılık yanlış sınıflandırma vergi, ceza ve faiz riski yaratır. Taşınmadan önce yapılacak gelir envanteri, sonradan verilecek açıklamalardan çok daha değerlidir.