E-ticarette banka hesabına geçen net tutar çoğu zaman satış hasılatı değildir. Sipariş bedeli, KDV, pazaryeri komisyonu, kargo, reklam, iade ve ödeme kuruluşu kesintileri farklı tarihlerde ve farklı raporlarda oluşabilir. Sağlıklı muhasebe, bu verileri sipariş ve fatura düzeyinde birbirine bağlayan bir mutabakat düzeni ister.
Uzman kadromuzla Sivas'ta yüz yüze, Türkiye genelinde dijital olarak çalışıyoruz. Amacımız yalnız beyannameleri zamanında göndermek değil; Trendyol, Hepsiburada, Amazon, Shopify veya işletmenin kendi sitesi gibi kanallardan gelen veriyi gerçek kârlılığı gösterecek bir mali yapıya dönüştürmektir. Platform isimleri bir iş ortaklığını değil, yaygın satış kanallarını ifade eder.
E-ticaret şirketi kuruluşu ve şirket türü
Şahıs işletmesi, limited şirket veya anonim şirket seçimi; ürün grubu, beklenen kâr, ortak sayısı, tüketici yükümlülükleri, stok ve finansman ihtiyacıyla birlikte yapılmalıdır. Pazaryeri hesabının kimin adına açılacağı, marka ve alan adı hakları ile ödeme kuruluşu sözleşmeleri kuruluş yapısıyla uyumlu olmalıdır.
Faaliyet kodu, satış yöntemi ve depo modeli başlangıçta doğru tanımlanırsa e-belge ve vergi süreçleri daha tutarlı kurulur. Yalnız kuruluş maliyetine bakmak yerine ortak alma, yatırım, kişisel sorumluluk ve para çekme biçimi de değerlendirilmelidir.
Pazaryeri ve internet sitesi satışlarının kaydı
Her satış kanalının sipariş, fatura, hakediş ve ödeme raporu farklı olabilir. Muhasebe kaydı; brüt satıştan başlayarak iptal, iade, indirim, kupon, platform katkısı ve tahsilatı ayrı satırlarda açıklayabilmelidir. Net banka ödemesini doğrudan ciro kaydetmek komisyonu ve diğer kesintileri görünmez hâle getirebilir.
Aylık kapanışta fatura toplamı, platform siparişleri, ödeme kuruluşu, banka ve stok hareketi karşılaştırılır. Tarih farkları ile gelecek döneme sarkan hakedişler açıklanır. Bu mutabakat, eksik fatura veya mükerrer kayıt sorununu beyanname sonrasında değil, oluştuğu ayda yakalamaya yardım eder.
e-Fatura ve e-Arşiv Fatura süreçleri
Hangi satışın e-Fatura, hangisinin e-Arşiv belgesiyle düzenleneceği alıcının durumu ve güncel e-belge kurallarına göre belirlenir. İnternet satışlarında zorunlu alanlar, teslim bilgileri ve ödeme yöntemi gibi detaylar satış yazılımı ile fatura sistemi arasında doğru aktarılmalıdır.
İptal, iade, fiyat farkı ve kısmi teslim senaryoları entegrasyon kurulurken test edilir. GİB Portal ile özel entegratör seçenekleri işlem sayısı, otomasyon, kullanıcı yetkisi ve hata takibi açısından karşılaştırılır. Belge numarası ile sipariş numarasının eşleşmesi denetimi kolaylaştırır.
KDV ve diğer vergi yükümlülükleri
KDV oranı ürün veya hizmetin niteliğine göre belirlenir; aynı mağazada farklı oranlara tabi ürünler bulunabilir. Kampanya, kupon ve kargo bedelinin matraha etkisi işlem modeline göre ele alınır. Satışın internetten yapılması, verginin niteliğini tek başına değiştirmez.
Gelir veya kurumlar vergisi, geçici vergi, stopaj ve personel yükümlülükleri şirket yapısına ve işlemlere göre takip edilir. Ödeme kuruluşları veya pazaryerleri üzerinden görünen hareketler ile yasal defter kayıtları düzenli karşılaştırılır; vergi karşılığı nakit planında ayrı izlenir.
İade, komisyon ve pazaryeri kesintileri
Müşteri iadesi, satış iptali ve ayıplı ürün işlemleri hem belge hem stok yönünden iz bırakır. İade faturası veya gider pusulası gibi belge ihtiyacı alıcının durumuna göre değişebilir. Ürünün depoya dönüşü, yeniden satışa uygunluğu ve yapılan geri ödeme aynı dosyada eşleştirilir.
Komisyon, reklam, lojistik, kargo, ceza ve hizmet bedelleri ayrı gider türleridir. Pazaryeri hakediş raporundaki her kesintinin faturası veya geçerli belgesi bulunmalıdır. Böylece kanal bazlı brüt kâr, sadece yüksek görünen satış rakamına göre değil gerçek maliyetle hesaplanabilir.
Yurt dışına e-ticaret satışları
Mal ihracatı, mikro ihracat, yurt dışı pazaryeri deposu ve dijital ürün satışı aynı işlem değildir. Malın nereden teslim edildiği, gümrük belgesi, taşıyıcı raporu, alıcı ülkesi, tahsilat ve iade akışı temel vergisel çerçeveyi değiştirir. Platformun yabancı olması satışı kendiliğinden ihracat yapmaz.
Dövizli satış, kur farkı, yabancı platform komisyonu ve yurt dışında kesilen vergi ayrı kaydedilir. İthalat, yurt dışı depolama veya yabancı ülkede vergi kaydı gündeme geliyorsa Türkiye kayıtlarıyla birlikte ilgili ülke yükümlülükleri için yerel uzman görüşü gerekebilir.
Düzenli beyanname ve mali raporlama
Aylık çalışma takvimi satış-fatura kontrolü, banka ve ödeme kuruluşu mutabakatı, stok hareketi, tedarikçi belgeleri, bordro ve beyanname kontrollerini içerir. Yönetim raporunda kanal bazlı ciro, iade oranı, komisyon, reklam maliyeti, brüt kâr ve vergi karşılığı birlikte görülmelidir.
Ürün ve kanal sayısı arttıkça manuel tablo yerine güvenilir veri aktarımı ve istisna raporları kullanılır. Muhasebe sistemi operasyonun gerisinde kalmadığında işletme fiyat, kampanya ve stok kararlarını daha sağlıklı mali bilgiyle verebilir.
E-Ticaret İşletmeniz İçin Görüşelim
Satış kanallarınızı, ürün akışınızı ve mevcut raporlarınızı konuşalım; muhasebe ile operasyon arasında sürdürülebilir bir çalışma düzeni kuralım.
E-ticaret sürecini konuşalım ↗